Vandaag wordt in het Dolfinarium in Harderwijk de vijftigste verjaardag gevierd van de dolfijn Skinny. Iedereen van vijftig jaar of ouder mag daarom vandaag gratis het Dolfinarium bezoeken. Daar kom ik niet voor in aanmerking, want ik heb Abraham nog niet gezien. En als dat wel zo was, zou ik gegaan zijn: vandaag had ik een optreden in Rotterdam.

Skinny kwam in 1968 naar Harderwijk. Ze is nog springlevend en doet nog mee aan shows in het zeedierenpark in Harderwijk. Volgens Bert van Plateringen, woordvoerder van het Dolfinarium, is Skinny nu de oudste dolfijn in Europa en waarschijnlijk de op een na oudste dolfijn ter wereld. Dolfijnen in parken leven tegenwoordig langer dan hun soortgenoten in het wild. Een dolfijn in gevangenschap wordt gemiddeld 40 tot 45 jaar oud.

Het bovenstaande bericht, dat ik tegenkwam in de gratis krant Metro, is voor mij een mooie aanleiding om eens een blogartikel te wijden aan dolfijnen, de symboliek van de dolfijn en de dolfijn als totemdier. Dat onderwerp staat al heel lang op mijn onderwerpen-lijst.

Als kind maakte ik kennis met het verschijnsel ‘dolfijn’ via de populaire Amerikaanse televisieserie ‘Flipper’ uit de jaren zestig, waarin de dolfijn Flipper steeds de held was omdat hij mensen redde. Wij hadden toen thuis nog geen televisie. Ik keek bij de buren of bij familie. Die televisieserie is destijds ontwikkeld naar aanleiding van het grote succes van de eerste Flipper-film in 1963. Die film en televisieserie zorgden voor een grote belangstelling voor dolfijnen, en hebben eraan bijgedragen dat er diverse dolfinaria werden gesticht, waaronder het dolfinarium in Harderwijk (1965) en het dolfinarium van het Boudewijn Seapark (1971) in Brugge.

Waarschijnlijk heb ik Skinny zien optreden in shows. In 1970 heb ben ik als zevenjarige vanuit Zwolle op schoolreisje naar het Dolfinarium in Harderwijk geweest. Enkele jaren later heb ik dat zeedierenpark ook nog een keer bezocht met mijn ouders en mijn broertje. Sindsdien ben ik er nooit meer geweest. De shows waarbij dolfijnen hoog uit het water door een hoepel sprongen en een bootje met een jongetje uit het publiek trokken, maakte een grote indruk op me. Inmiddels is het zo’n veertig jaar geleden dat ik in het Dolfinarium in Harderwijk ben geweest. Het trekt me het de komende zomer veer te bezoeken. Een extra reden om te gaan is bijzondere black art show die Ger Copper (wereldkampioen goochelen in 1979) daar geeft met de titel ‘Spetter en het magisch avontuur’, waarover ik goede recensies heb gelezen.

KLIK HIER OM DE BOUWPLAAT VAN DE DOLFIJN (PDF) TE DOWNLOADEN

Veel kinderen houden van dolfijnen. Er zijn talloze dolfijn-achtige knuffels op de markt. In de tijd dat ik nog veel ballondieren maakte voor kinderen kreeg ik vaak de vraag een dolfijn van ballonnen te maken. Helaas kon ik niet aan dat verzoek voldoen, want het is niet zo gemakkelijk om dat te doen. Ook onder volwassenen zijn dolfijnen populair. Er zijn mensen die ervan dromen om nog eens met dolfijnen te kunnen zwemmen omdat dat een bijzondere ervaring blijkt te zijn. Sommigen zeggen dat er een helende invloed van uitgaat.

Dolfijnen (Delphinidae) zijn een familie van in zee levende walvisachtigen die in alle wereldzeeën voorkomen. Ook in de Noordzee leven dolfijnen. Er zijn dolfijnsoorten die in rivieren leven. Dolfijnen zijn geen vissen, maar zeezoogdieren: ze halen adem met hun longen en moeten steeds boven water komen om lucht te happen), zijn warmbloedig, baren levende jongen en zogen hen.

Er bestaan ongeveer 36 soorten dolfijnen. Tuimelaars worden veel in dolfinaria gehouden omdat deze dolfijnen goed getraind kunnen worden. Flipper, Skinny en de dolfijnen die bij dit blog-artikel zijn afgebeeld zijn tuimelaars. De kleinste dolfijn is de Havisidedolfijn die een lengte van 1,2 meter en een gewicht van 40 kilogram kan bereiken. De grootste dolfijn is de zwart-witte orka, die 7 meter lang kan worden, en wel 4500 kilo kan wegen. Tijdens een vakantie in British Columbia (Canada) heb ik in 1975 als elfjarige een indrukwekkende show met een orca gezien. Dolfijnen leven vooral in de ondiepere gebieden van de zee en eten vooral vis en inktvis.  Onlangs heb ik op een mooie natuurfilm van de BBC gezien hoe groepen dolfijnen samenwerken om scholen vissen naar de kust te drijven om zich daar te kunnen voeden. Mensen kunnen op het gebied van samenwerking niet alleen leren van ganzen, maar ook vooral ook van dolfijnen. Dolfijnen werken perfect samen zonder dat er sprake is van een leider.

Dolfijnen staan bekend als hooggevoelige, intelligente en sociale dieren. Ze hebben relatief grote hersenen en slapen nooit omdat ze moeten blijven ademen. In 2001 slaagde een dolfijn voor de zogenaamde spiegeltest, waarbij een dier voor een spiegel wordt geplaatst om te bepalen of het zijn spiegelbeeld herkent als zichzelf. In hetzelfde jaar toonden onderzoekers aan dat dolfijnen het aanwijzen van een voorwerp door een mens begrijpen.

In 2006 bleek uit onderzoek aan de Saint Andrews University in Schotland dat tuimelaars elkaar roepen met een karakteristiek fluitgeluidje, dat per dier verschillend is. De onderzoekers vergelijken dit met het gebruik van namen door mensen. Aan aan Emory University (Verenigde Staten) is in 2010 een onderzoek afgerond waarbij  dolfijnen op basis van MRI-scans op het vlak van intelligentie net na mensen worden geplaatst. Die hoge intelligentie wordt toegeschreven aan de relatief grote hersenen (ten opzichte van hun lichaam), de sterk ontwikkelde neocortex, de mogelijkheid om complexe emoties te beleven en zichzelf te herkennen.

De bijzondere eigenschappen van dolfijnen kunnen ook worden vastgesteld door veel met ze om te gaan. De Amerikaanse schrijfster Joan Ocean heeft het tot haart levensmissie gemaakt om met dolfijnen te zwemmen en van hen te leren. Haar bijzondere ervaringen en bevindingen beschrijft ze in haar boek ‘Dolfijnen, onze kosmische buren’, waaraan ik op een later moment een apart blog-artikel aan zal wijden.

Dolfijnen zijn sterk in communicatie, zowel telepathisch, met stemgeluiden als via lichaamstaal. De beschikken over een groot vermogen om echolocatie te gebruiken. Daartoe zenden ze eerst een reeks klikken uit en reageren dan op het teruggekaatste geluid.

De dolfijn is een wijdverbreid symbool van redding, transformatie en liefde. Deze symboliek ontleent de dolfijn aan zijn vriendelijke, speelse en intelligente aard. In de Griekse, Kretenzische en Etruskische mythologie draagt de dolfijn goden op zijn rug, redt helden van de verdrinkingsdood en brengt zielen naar de eilanden van de gelukzaligen. De dolfijn was ook een attribuut van de Griekse goden Poseidon (Neptunus in de Romeinse mythologie), Demeter (Ceres) en Dionysos (Bacchus). De dolfijn geslingerd om een anker is een symbool van beheersing (gereguleerde snelheid). Ted Andrews stelt in zijn boek ‘Totemdier tarot’ dat de dolfijn correspondeert met de keizerin uit de tarot. Hij schrijft in dit verband het volgende.

Als de dolfijn zich aan je laat zien, dan zullen hoe dan ook de vruchtbaarheid en creativiteit in je leven zich op een dynamische wijze gaan vermeerderen. De kaart van de dolfijn toont je hoe je in staat bent om de wateren des levens binnen te gaan en via ademhalings- en geluidstechnieken uit deze wateren te voorschijn te roepen wat je het hardst nodig hebt of waar je naar verlangt.

Het verschijnen van de dolfijn vertelt je tevens dat je woorden aan kracht en intensiteit winnen. Dingen die met meer liefde worden geuit, worden met meer liefde gehoord. De scheppende kracht van je stem is aan het groeien. De levenszee is zwanger van mogelijkheden. De dolfijn herinnert ons eraan om ons hierop – en op ons eigen vermogen om creatief en vruchtbaar te zijn – te focussen. Deze uiterst productieve periode houdt de belofte in dat er nieuwe groei zal zijn en onze noden zullen worden vervuld.  

OPTISCHE ILLUSIE: ZOEK DE ZEVEN DOLFIJNEN