Onlangs hebben mijn vriendin en ik de familiefilm ‘Kruistocht in spijkerbroek’ bekeken. Waarom? De laatste tijd houd ik me nogal eens bezig met het fenomeen superhelden, dat centraal staat in de kinderboekenweek 2011. Toen ik vorige maand de DVD ‘Kruistocht in spijkerbroek’ tegenkwam bij een ‘voordeeldrogist’, heb ik deze meteen gekocht. Op 13-jarige leeftijd heb ik tijdens de zomervakantie van 1977 het boek ‘Kruistocht in spijkerbroek’ uit 1973 van de Nederlandse schrijfster Thea Beckman (1923 – 2004) aandachtig gelezen. Dat boek heeft destijds een grote indruk op mij gemaakt. De hoofdpersoon, een zestienjarige jongen met de naam Dolf, kan met met recht een held worden genoemd.

KLIK HIER OM DE WERKBLADEN VOOR DE KINDERBOEKENWEEK GRATIS TE DOWNLOADEN

De film is ‘Crusade in jeans’ is opgenomen in het Engels en is uitgebracht in 2006, 33 jaar na de publicatie van ’Kruistocht in spijkerbroek’. Ben Somboogaard is de regisseur van deze productie, waaraan maar liefst zes keer een prijs is toegekend. Naar mijn idee is dat terecht, want ik vind het een mooie film. Het boeiende is dat het weliswaar gaat om een fictief verhaal, maar er wel gebruik gemaakt wordt van bekende historische feiten. De reis terug in de tijd met een tijdmachine maakt de bijzondere confrontatie tussen de middeleeuwen met de huidige moderne 21e eeuw mogelijk.

In de film verspeelt de 15-jarige Dolf Vega (Joe Flynn) in de laatste minuten van het wereldkampioenschap jeugdvoetbal de kans op een gelijkmaker en daarmee de kans voor het Nederlands jeugdelftal op een plaats in de halve finale. Dolf’s moeder Mary (Emily Watson) is een wetenschapper die experimenteert met een prototype van een tijdmachine. Dolf gebruikt de tijdmachine om terug in de tijd te gaan om de voetbalwedstrijd nogmaals te kunnen spelen. Per ongeluk voert hij een verkeerd jaartal in en komt terug in de middeleeuwen, het jaar 1212. Daar maakt Dolf kennis met de mooie en stoere Jenne (Stephanie Leonidas), die hem redt van brute overvallers. Jenne maakt met een paar andere kinderen deel uit van een kinderkruistocht bestaande uit achtduizend kinderen die op weg zijn maar Jeruzalem om de stad te bevrijden van de Arabieren.

Het duurt even voordat Dolf beseft waar hij terecht gekomen is, tegelijkertijd kijken de kinderen wat vreemd aan tegen deze jongen met andere kleding en rare gewoontes. De kruistocht staat onder geestelijke leiding van de charismatische Nicolas (Robert Timmins), die geadviseerd wordt door broeder Anselmus (Michael Culkin). Dolf sluit zich samen met Jenne aan bij deze kruistocht, waarbij de tocht zelf vol ontberingen en gevaren is. De bijzondere verrichtingen van Dolf, die in de tocht bekend staat als de zoon van de hertog van Rotterdam, worden opgeschreven door een geestelijke. Tegelijkertijd probeert Dolf’s moeder in de huidige tijd naar een teken van leven van Dolf te zoeken.

Er zijn tientallen verschillen aan te wijzen tussen het verhaal uit het boek en het verhaal in de film. Persoonlijk vind ik die verschillen niet storend. Soms komen ze zelfs grappig over. In de film neemt Dolf bijvoorbeeld een mobieltje en een ipod (troubadour in een doosje) mee naar de middeleeuwen. De verhaallijn volgt vrij nauwkeurig de fasen in de reis van de held. die Joseph Campbell beschrijft in zijn boek ‘De held met de duizend gezichten’. Dat blijkt uit het onderstaande overzicht van het verhaal.

1. De oproep in het gewone leven, het verlaten van de comfort zone
Dolf voelt zich ellendig omdat hij er de oorzaak van is dat het voetbalteam waar hij deel van uitmaakt niet doorgaat naar de halve finale. Hij wil dat goedmaken door met de tijdmachine terug te gaan in de tijd en de wedstrijd opnieuw te spelen. Dolf voert de coördinaten juist in, maar door de haast vult hij de tijd onvolledig in. Als hij het wachtwoord van z’n moeder intikt om de machine te kunnen gebruiken, slaat de computer dit wachtwoord op als de datum. Het wachtwoord 15071212 wordt 15 juli 1212.
Hij belandt in een bos, waar hij wordt aangevallen door wilde mannen, die zich interesseren voor zijn kleding. Hij wordt gered door Jenne, een meisje dat deelneemt aan de kinderkruistocht. Wanneer zij hem vertelt dat het de 15e dag van juli is, dringt tot hem door dat hij in de middeleeuwen is terechtgekomen. Jenne neemt hem mee naar de verzamelplaats van de kruistocht, die wordt geleid door de jonge schaapsherder Nicholas, diens vriend prins Carolus en de geestelijke vader Anselmus. Nadat Dolf te laat is om terug te worden gestuurd naar 2005 (hij had ingesteld om na 12 uur weer op te worden gehaald door de machine), besluit hij met de kruistocht mee te gaan.

2. De helpers, het vinden van mentoren
Dolf leert al snel dat de kinderen eigenlijk te zwak zijn om helemaal naar Jeruzalem te reizen. Hij is verontwaardigd als hij leert dat Nicholas, Carolus en hun dienders onder een ruime tent zitten en genoeg te eten hebben terwijl de kinderen het moeten doen met bedorven vis. Hij doet zich voor als de zoon van de Hertog van Rotterdam omdat niet-adellijke kinderen niet in de tent worden toegelaten. Eenmaal binnen pleit Dolf voor een betere organisatie. Hij krijgt medewerking van onder andere Jenne, Carolus en de wijze geestelijke Thaddeus.

3. De drempel, de oude machten (symbolische wachters) passeren
De leiders van de kinderkruistocht moeten niet veel hebben van de vreemde Dolf en zijn ideeen omdat die een bedreiging vormen voor hun eigen plannen. Dolf is echter begaan met de kinderen en spant zich tot het uiterse in voor hun welzijn.

4. De beproevingen, afdalen in de onderwereld
Gedurende kruistocht te voet hebben de jonge deelnemers te kampen met allerlei moeilijkheden en ontberingen. Mede dankzij zijn kennis uit de 21ste eeuw slaagt Dolf erin verlichting te brengen in de erbarmelijke omstandigheden.
Bij de stad Rottweil aangekomen sluit de stad haar poorten. Het stadsbestuur wil alleen Nicolaas, Anselmus en de adellijke kinderen ontvangen voor een diner, de rest moet maar buiten overnachten. Jagen en vissen rond Rottweil is eveneens niet toegestaan, en het bestuur dreigt hier hard tegen op te treden. Dolf smeekt de Domheer om hem dan tenminste graan te geven. Hij ontvangt dit graan en samen met de kinderen bakt hij duizenden broden. In ruil voor zijn hulp geeft Dolf zijn iPod aan een bakker. Als er kinderen gevangen worden genomen om als slaven te kunnen worden verkocht, bevrijdt hij hun door gebruik te maken van buskruit (dat overigens in de dertiende eeuw nog niet was uitgevonden).

5. Het elixer (de apotheose), het vinden van de schat, de graal, de steen der wijzen
Dolf ontdekt dat Anselmus een boos plan heeft. Hij is er niet op gericht om de kinderen naar Jeruzalem te laten gaan, maar om hen in Genua als slaven te verkopen. Dolf wil er alles aan doen om dat te voorkomen.

6. De vlucht met het elixer, het ervaren van onmacht
Wanneer Prins Carolus ernstig gewond raakt, geven Nicholas en vader Anselmus Dolf de schuld. Ze oordelen en vertellen dat Dolf zal worden berecht. Hij wordt die nacht echter bevrijd door Jenne en haar zusjes. De volgende dag staan de kinderen voor de zee bij Genua. Hoewel de zee niet splijt zoals verwacht, arriveren er wel schepen. Dolf schreeuwt de kinderen toe dat Anselmus hen in de val lokt, en de kinderen vallen Anselmus aan als ze horen dat hij de schepen had geregeld, die de kinderen naar Tunesië zouden brengen en ze daar als slaven zouden verkopen.

7. De terugkeer, het terugkeren naar het licht
Als de kinderen zijn gered van de schepen, beseft Dolf dat hij terug moet naar zijn tijd. Jenne besluit met hem mee te gaan en ze haasten zich naar de plek die Mary Dolf had aanbevolen. Jenne wordt onderweg weggehaald bij Dolf, maar Thaddeus is hen achternagereisd en brengt Jenne terug naar Dolf. Net wanneer de machine zich klaarmaakt om hen terug te halen, wordt Jenne weggegrepen door bewakers. Dolf keert alleen terug naar 2005.

8. De realiteit, het meester zijn in twee werelden
Dolf doet een poging om Jenne op te laten pikken door de machine, maar dat lukt niet. Dolf vertelt zijn moeder dat hij terug moet om Jenne op te halen. Zijn moeder begrijpt hem. Ze spreekt af om hem over 3 weken terug te halen op een andere plek, zodat hij samen met Jenne dit keer wél kan terugkeren naar 2005. Nadat Dolf opnieuw naar 1212 vertrekt, eindigt de film.

Het is nog niet bekend of er een vervolg gaat worden verfilmd.

KLIK HIER OM DE DVD “KRUISTOCHT IN SPIJKERBROEK” TE BESTELLEN

KLIK HIER OM DE WERKBLADEN VOOR DE KINDERBOEKENWEEK GRATIS TE DOWNLOADEN