Digibord biedt vele mogelijkheden voor effectieve instructies. Leerkrachten zijn enthousiast over digitale schoolborden.

2011 mei

Ongeveer zeventig procent van alle klaslokalen in het reguliere onderwijs in Nederland is is het klassieke krijtbord vervangen door een digitale schoolbord, ook wel HR-bord genoemd. Ik heb de indruk dat het onderwijs wat dit betreft verder is dan de zakelijke sector voor trainingen en workshops, waar nog steeds heel veel wordt gewerkt met flipovers, whiteboards en losstaande beamers (in combinatie met een presentatiewprogramma als Powerpoint, Keynote of Prezi) .

Digiborden bieden de mogelijkheid om het onderwijs breder, interactiever, boeiender en effectiever te maken. Je kunt het zo gek niet bedenken of het is wel mogelijk met de ingebouwde software. Veel leerkrachten, docenten en trainers maken nog onvoldoende gebruik van de mogelijkheden die het digibord biedt. Met het digibord kun je veel meer doen dan alleen het laten zien van plaatjes of filmpjes.

Vorige maand heb ik voor het eerst ervaren wat je allemaal kunt doen met een digibord. Dat was op een interessante workshop op de studiedag voor leerkrachten van scholen van de stichting OPOZ (Openbaar Primair Onderwijs Zoetermeer) in Dekker Conferentie Centrum in Zoetermeer. Tussen de opening en afsluiting die ik op die dag mocht verzorgen had ik ruim de tijd om aan verschillende programmaonderdelen deel te nemen.

Wouter Würdemann, senior onderwijsconsulent bij Heutink ICT in Hengelo, demonstreerde hoe je het digibord kunt gebruiken in het rekenonderwijs. Hij benadrukte dat de les altijd het uitgangspunt dient te zijn; niet de knoppen van het bord. Dat betekent dat leerkracht voor zichzelf vragen moeten beantwoorden als:

Welke instructie ga ik voorbereiden?
Wat is het doel van deze instructie?
Wat moeten de leerlingen kunnen na mijn instructie?
Welke stappen zitten er in de instructie?
Welke hulpmiddelen en plaatjes heb ik nodig?

Würdeman: “Het digitale schoolbord wordt ook wel eens een interactief schoolbord genoemd, maar dat is niet juist. Het digitale schoolbord kan geen interactiviteit tot stand brengen in je les. De enige die dat kan is de leerkracht. Wel is het mogelijk dat leerlingen tijdens je instructie een antwoord op het bord schrijven, een vakje open krassen of een antwoord op de juiste plek schuiven. Dat is de grote kracht van het digitale schoolbord. Leerstof op verschillende manieren aanbieden, bijvoorbeeld bij de tafels. De eerste keer schrijf je de goede antwoorden achter de tafelsom. De volgende keer heb je de antwoorden al staan, maar dan door elkaar; leerlingen trekken dan lijntjes of ze slepen de antwoorden naar de juiste plek. Op andere momenten maak je misschien gebruik van het afdekscherm of van verandering van de achtergrondkleur.”

Wouter Würdeman constateert dat meer scholen gebruik maken van allerlei instructiemodellen waarbij niet alle leerlingen dezelfde instructie krijgen, maar een verkorte of verlengde instructie. Ook hierbij kun je het digitale schoolbord goed gebruiken. Zo kun je aan het einde van je instructie de antwoorden weghalen en bepaalde leerlingen de voorbeeld-oefening met de speciale pen nog een keer laten maken.

Uit allerlei onderzoeken blijkt dat leerkrachten die met het digibord hebben gewerkt daar heel positief over zijn. Als hen gevraagd werd naar de meerwaarde van het digibord ten opzichte van de oude situatie, werden de volgende acht punten genoemd: