In het kader van gedichtendag 2011, die in het teken staat van het thema “nacht” wilde ik graag ook wat spirituele gedichten posten naast de zes nacht-gedichten van Nederlandse dichters. Bij mijn speurtocht op internet vond ik het gedicht “vragen” van de beroemde Soefi-dichter Jalal ad-Din Rumi (1207 – 1273, ook bekend als Roemi). Dat bracht me op het idee om ook mystieke gedichten over de nacht te zoeken van de twee andere grote soefi dichters: Khwajeh Shams Al-din Muhammad Hafez-e Shiraz (1320 – 1390, beter bekend als Hafiz) en Kabir (1440 – 1518). In een Engelstalige bundel met gedichten van Hafiz van mijn vriendin vond ik vandaag een mooi gedicht dat ze voor mij in het Nederlands heeft vertaald. In een oud boekje over Kabir van mezelf vond ik ook een passend gedicht.

Trouwe lezers van mij weblog zullen hebben gemerkt dat ik van de wereldreligies een voorkeur heb voor het innerlijke christendom. Verder heb ik affiniteit met het boeddhisme en het taoïsme. Met de islam heb ik niet zoveel, maar ik heb wel grote waardering voor het soefisme, een mystieke traditie die zijn oorsprong heeft in de islam. In mijn blog over wereldreligiedag schreef ik al over mijn ervaringen met het universeel soefisme zoals dat naar Europa en Amerika is gebracht door Hazrat Inayat Khan. In Nederland zijn meer meer groepen actief die zich baseren op het soefisme. Zo heb ik zo’n acht jaar geleden een optreden van een soefi-koor meegemaakt in het Pim Jacobs Theater in Maarssen. Mannen en vrouwen gekleed in witte gewaden zongen vol overgave de lof van Allah in een taal die ik niet kon verstaan.

Uit onderzoek blijkt dat er in heilige teksten vaak een mathematische structuren te herkennen zijn die er hoogstwaarschijnlijk door de dichter of schrijver niet bewust zijn ingelegd. Bij het vertalen van zulke teksten gaat die structuur natuurlijk grotendeels verloren. Dat neemt niet weg dat het mogelijk is om ook via vertaalde teksten iets te proeven van de geĂŻnspireerde bewustzijnstoestand waarin de schrijver zich bevond op het moment dat hij of zij de teksten schreef.

Vragen

De hele dag kan ik aan niets anders denken,
elke nacht vraag ik mezelf af:
waar kom ik vandaan
en wat moet ik doen?

Ik zou het echt niet weten.
Mijn ziel komt van een andere wereld,
dat weet ik zeker.
Even zeker als ik voel,
dat ik daar ook eindigen zal.

Ik werd dronken in de
een of andere kroeg,
maar als ik weer ben teruggekeerd,
zal ik helemaal nuchter zijn.
Ondertussen ben ik als een vogel
van verre oorden,
gekooid in den vreemde.
De dag breekt aan dat ik uitvlieg,
maar met wiens oren hoor ik mijn eigen stem?
Wie spreekt met mijn mond?
Wie ziet met mijn ogen?
Wat is de ziel?

Het zijn vragen die blijven komen.
Zelfs de schim van een antwoord
zou me al verlossen
uit deze kerker vol dronkaards.
Ik kwam hier niet uit vrije wil;
zomaar weggaan lukt me niet.
Degene die me hier heeft gebracht,
zal me ook thuis moeten brengen.

Rumi

(vertaling: Wim van der Zwan)

In afwachting van de adem

Mijn hart is een juweel dat nog moet worden gezet in de tedere nacht,

met een intens verlangen

naar zijn dierbare oude vriend,

de maan.

Wanneer de Naamloze wederom verschijnt,

ontvouwen de vleugels zich van tienduizend facetten van mijn wezen

en onthullen zo’n schittering vanbinnen.

Ik betreed een domein dat goddelijk is,

ook ik begin een lieflijk licht te verspreiden,

als een lamp

door de straten van deze wereld.

Mijn hart is een juweel dat nog moet worden gezet in het bestaan

het wacht op de aanraking van de Vriend.

Vannacht is mijn hart een robijn die nog moet worden gezet,

die ik in tranen met een buiging aan de hemel bied.

Ik verlang in deze koude uren

intens naar de luisterrijke glans van God.

Ik voel een intens verlangen

door een goddelijke herinnering

aan wie ik werkelijk ben….

Hafiz, vannacht is jouw ziel

een zuiver houten blaasinstrument

dat wacht op de adem

van de Christus.

Hafiz

(vertaling: Ingrid van Leeuwen)

Zwaar en diep vallen de avondschaduwen
en Liefde’s duisternis omgeeft lichaam en geest.
Open het westelijk venster
en verlies u in de hemel van de liefde
Drink de zoete honing van de bloembladen van de harte-lotos.
Ontvang de golven in uw lichaam;
wat stralende glans schijnt er in het rijk van de zee!
Hoor, de roep van schelpen en bellen klinkt
Kabir zegt: “O, broeder, zie!
De Heer zit in deze boot van mijn lichaam.”

Kabir

(vertaling: Frederik van Eeden)

KLIK HIER VOOR MYSTIEKE LYRIEK VAN KABIR