Hoe moeten we in het onderwijs omgaan met indigokinderen? Die vraag werd aan mij gesteld tijdens de vraag en antwoordsessie van een afsluitende sessie die ik afgelopen vrijdag heb verzorgd op Het Congres 2010. Dat is het tweedaagse landelijk speciaal onderwijs congres voor de clusters 3 en 4 dat jaarlijks wordt gehouden in het Nationaal Sportcentrum Papendal bij Arnhem. Op de dag dat ik mocht optreden waren er ongeveer zevenhonderd deelnemers. Ik ben op de hoogte van het feit dat er steeds meer kinderen komen die worden aangeduid als indigokinderen, kristalkinderen of nieuwetijdskinderen. Zij worden gekenmerkt door een scala van eigenschappen, waar een aantoonbare paranormale gevoeligheid ook deel van kan uitmaken. In een eerder blogbericht heb ik de eigenschappen van indigokinderen genoemd. De term is geĂŻntroduceerd door de psycholoog Lee Carol, die ontdekte dat de hooggevoelige kinderen een diepblauwe aura hadden.

Aangezien ik nauwelijks ervaring heb met het werken met indigokinderen en er ook nog niet zoveel over heb  gelezen, kwam ik op dat moment niet verder dan te zeggen dat het bijzonder belangrijk is om deze kinderen te respecteren, het contact met ze aan te gaan en hun ervaringen serieus te nemen.  De vraag inspireerde me om op internet te gaan zoeken naar praktische tips voor leerkrachten, leraren en ambulant begeleiders. Ik vond een waardevol blogbericht van Wendy Chapman waarvan ik hieronder de Nederlandse vertaling weergeef.

1. Behandel ze met respect. Als je niet respectvol met ze omgaat, doen ze jou ook niet respectvol behandelen, ongeacht je positie of autoriteit.
2. Luister naar hun meningen. Ze hebben er behoefte aan om te merken dat je betrokken bent en hen ziet als waardevolle jonge mensen.
3. Maak ze enthousiast. Dat kan bijvoorbeeld door ze te laten bepalen in welke volgorde ze dingen willen doen of ze te laten kiezen uit twee activiteiten. Als ze inspraak hebben waarmee rekening wordt gehouden bevordert dat hun zelfvertrouwen. Bovendien zullen ze meer geneigd zijn serieus deel te nemen aan de dingen waarvoor ze hebben gekozen, wat ten goed komt aan hun houding ten aanzien van het onderwijs en ten aanzien van jou.
4. Bevorder samenwerking en vermijd het geven van bevelen. Indigo’s luisteren niet naar mensen die macht over hen uitoefenen, maar wel naar mensen die hen eerlijk en vriendelijk behandelen.
5. Help ze bij het doen van dingen waardoor ze verschil kunnen maken. Als ze frustratie ervaren, erken die dan en moedig ze aan positieve acties te ondernemen die tot verbetering leiden. Daarbij kan het gaan om bijvoorbeeld het schrijven van een brief naar de schooldirectie, het maken van een poster, het schrijven van een gedicht of het instellen van een werkgroepje dat gaat werken aan een oplossing van het probleem.
6. Help ze bij het ontdekken en ontwikkelen van hun talenten en sterke punten. Moedig ze aan creatief te zijn en zich op een unieke wijze persoonlijk uit te drukken.
7. Wees tolerant ten aanzien van hun soms extreme emoties. Help ze in balans te komen door bijvoorbeeld aromatherapie toe te passen, hen toe te staan water te drinken in de klas, stille momenten in te bouwen, en visualisaties te doen.
8. Moedig de leerlingen aan vredestichters te zijn. Indigo’s hebben een natuurlijke behoefte aan vrede. Laat ze oefenen in het bewaren van de vrede. Zo kunnen ze werken aan de ontwikkeling van communicatie en compassie. Wees een gids in dit proces.
9. Leg het WAAROM van alles uit. Waarom zijn er bepaalde regels? Waarom moeten ze huiswerk doen? Waarom is de wereld zoals deze is. Als je zelf geen antwoord hebt: erken hun frustratie en toon empathie.
10. Ontmoedig het gebruik van medicijnen voor ADHD. Soms lijkt het of kinderen een aandachtsstoornis hebben. Indigo’s vertonen vaak selectieve aandacht. Als ze in staat zijn zich geruime tijd te richten op een onderwerp dat hun belangstelling heeft, is er geen sprake van ADHD. Medicijnen onderdrukken dan de natuurlijke creativiteit en leiderschapskwaliteiten van indigo’s. Als er sprak is van een aandachtsprobleem, kan dat ook worden verminderd of opgelost met andere therapieën.

Gelden deze tips niet voor alle kinderen? Natuurlijk! Het punt is dat vooral indigokinderen enorm lijden wanneer ze niet respectvol en eerlijk worden behandeld, en niet worden gezien als unieke individuen die mooie dingen kunnen schenken aan de wereld.  Dan krijgen ze een hekel aan school, gaan mogelijk rebelleren en haken emotioneel, mentaal en soms ook fysiek af. De kans is groot dat ze overgaan tot drugsgebruik, depressief, suïcidaal en gewelddadig worden.

Zijn de genoemde tien tips vanzelfsprekend voor jou en pas je ze al toe? Feliciteer jezelf, je bent een hele goede leraar! Je zit niet meer gevangen in de oude energie van de traditionele leraar – leerling dynamiek die niet meer werkt. Als je de tips nog niet in praktijk brengt, maar ze wel beschouwt als mogelijkheden voor positieve verandering: ook gefeliciteerd! Je staat er open voor om met de tijd en de kinderen mee te gaan.

De onderstaande video toont hoe indigokinderen ons kunnen inspireren.