De toekomst van werk, boek waarin trendwatcher Adjiedj Bakas en HR-professional Martijn van der Woude ingaan op acht megatrends in werk

2010 mei

Categorie boeken, leiderschap, onderwijs, sprekers, technologie, toekomst

In de toekomst wonen, werken en leven we in kleine gemeenschappen. Bijvoorbeeld in buurtkantoren. Dit zijn mooie flats met op de begane grond fraai ingerichte werkplekken, met uiteraard aparte vergaderruimtes en een uitstekende catering (lees cappuccino- en broodjesvoorziening). Zakelijke contacten die van ver komen, kunnen ter plekke overnachten in één van de hotelkamers. De fitness zit op de hoek. ICT maakt deze comfortabele manier van leven mogelijk omdat ze ons in staat stelt om altijd en overal te verbinden met informatie, systemen en anderen. Deze manier van werken leidt tot een andere indeling van ons leven. We zijn over een aantal jaren niet langer dwingend gebonden aan één werkplek of strikte werktijden. Flexibiliteit is troef. Dat betekent dat werk en privé meer en meer in elkaar zullen overlopen. Werken doen we in het weekend of ‘s avonds en net zo gemakkelijk vanachter de keukentafel of op een terras. De zorg voor de kinderen besteden we uit aan aardige buurvrouwen of we gaan dicht bij opa en oma wonen, net als vroeger.

De bovenstaande tekst komt uit het boek De toekomst van werk van trendwatcher Adjiedj Bakas en HR-professional Martijn van der Woude. Enkele dagen geleden heb ik het met plezier gelezen op een treinreis naar en van Zuid-Limburg, waar ik een optreden had. Dit boek boek is naar mijn mening vooral van belang voor directeuren, bestuurders, beleidsmakers, hr-functionarissen en adviseurs. Aan de hand van dit boek over werk ub de post-materiële economie kunnen ze strategische plannen maken voor de toekomst. Ook anderen kunnen iets hebben aan de visies die in dit boek worden beschreven.

Het voorwoord van De toekomst van werk is geschreven door Ben Verwaayen, CEO van Alcatel-Lucent, de man die in het begin van de jaren negentig topman was van KPN, en die ik in die functie destijds heb mogen interviewen voor een publicatie van VNO-NCW. Hij schrijft dat de auteurs optimistisch zijn op de langere termijn, maar fel realistisch over het hier en nu. Hoewel deel vier van dit boek bestaat uit een werkagenda, schrijft Verwaayen heel terecht dat De toekomst van werk geen receptuur is, maar een denkertje. Door het hele boek heen staan ook colums van mensen die expert zijn op een specifiek gebied.

In deel 2 formuleren de auteurs acht megatrends en lichten deze uitgebreid toe. Dit is verreweg het meest belangwekkende deel van De toekomst van werk. Hieronder zal ik de megatrends en de bijbehorende tussenkopjes vermelden.

Megatrend 1: Naar een drastische vernieuwing van het onderwijs

naar groeiende informatiewonderen
naar een talentenpaspoort
naar een andere carrièreplanning
naar meer geslaagde kennisoverdracht
naar Gates-isering van het onderwijs
naar een gezonde samenwerking tussen het bedrijfsleven en onderwijs: competentiegericht leren
naar de terugkeer naar aparte jongens- en meisjesscholen
naar games als leervorm
naar groenten op het schoolmenu
naar de koppeling van menselijke aan artificiële intelligentie

Megatrend 2: Naar nieuwe arbeidsrelaties en een leven lang gepassioneerd werken

naar meer werken op afstand
naar meer zzp’ers
naar verdere technologisering van werk
naar een nieuwe eenheid tussen werk en privé
naar hippe sociale innovatie
naar het einde van de hiërarchie
naar belonen op basis van talent en prestatie, einde aan traditionele functiewaardering
naar nieuwe vormen van financiële zekerheid
naar meer over de grens werken

Megatrend 3: Naar een arbeidsmarkt die divers talent herbergt, met andere markten voor hoger en lager geschoolden en een nieuwe positie voor vakbonden, ondernemingsraden en werkgeversorganisaties

naar een andere markt voor laagopgeleiden
naar de kassaloze winkel
naar ander vrachtvervoer
naar alternatieven voor fysieke kracht
naar een werkster nieuwe stijl
naar een ander soort vuilnisman
naar een andere secretaresse en een andere kapper
naar een groeimarkt voor oude en nieuwe ambachten
naar verhoging van de pensioenleeftijd
naar een andere invulling van Voorbereidend Middelbaar Beroepsonderwijs VMBO) en Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO)
naar toenemende internationalisering van HBO en WO
naar de komst van brain booster voor hoger opgeleiden
naar lifehacking als onderdeel van de leefstijl van hoger opgeleiden
naar de werkweek van vier uur voor de Newly Rich
naar een andere rol voor medezeggenschap en bonden
naar een andere rol voor werkgeversorganisaties

Megatrend 4: Naar technologisering van werk en de uitverkoop van Nederland

naar de dot.cloud revolutie
naar Human Interaction Management Systems
naar het Hollywood-model
naar het einde van management
naar de opkomst van bioteams
naar de werkelijkheid van de Wet van Moore
naar personalisering van je werkomgeving
naar behavioral targeting op basis van persoonlijkheid en application targeting
naar een nieuw design
naar georganiseerder netwerken
naar andere functies voor serviceclubs
naar relatieplanning gecombineerd met carrièreplanning
naar nieuwe compliance vraagstukken
naar het nieuwe werken volgens Microsoft
naar minder veiligheid en privacy
naar de uitverkoop van Nederlandse multinationals