Sociale media als Hyves, Facebook, Twitter en LinkedIn zijn prachtige instrumenten. Je kunt ze gebruiken om kennis en informatie over een bepaald vakgebied uit te wisselen, personen te vinden, relaties te onderhouden en marketing te bedrijven. Er kleven natuurlijk ook nadelen aan sociale media. Op verschillende fora heb ik gemerkt dat de vlot ingetypte zinnen gemakkelijk aanleiding kunnen geven tot misverstanden en ruw taalgebruik, waarbij de emoties soms hoog kunnen oplopen. Ik vind het een verarming wanneer de communicatie tussen mensen wordt beperkt tot geschreven berichtjes. Wat dat betreft ben ik het helemaal eens met koningin Beatrix die in haar kersttoespraak 2009 benadrukte dat virtuele ontmoetingen de leegte niet vullen. Dat komt ook mooi tot uitdrukking in de onderstaande film ‘Farewell Facebook’.

Bedrijven gaan sociale media in toenemende mate inzetten als marketinginstrument. Het doel is om als onderneming een positief imago op te bouwen via enthousiaste loyale werknemers die persoonlijk gerichte berichten schrijven over het bedrijf, de producten en de diensten. Het komt ook voor dat gefrustreerde werknemers te gemakkelijk hun mening ventileren op sociale media.  Virgin Atlantic ontsloeg dertien leden van het boordpersoneel omdat ze de luchtvaartmaatschappij in diskrediet  hadden gebracht. Zij typten op elkaars ‘wall’ enkele denigrerende opmerkingen over de passagiers en de vliegtuigtoestellen van Virgin. Ook verspreidden ze geruchten over de mogelijke aanwezigheid van kakkerlakken aan boord van de vliegtuigen. Een woordvoerder van Virgin Atlantic zei over de ontslagen: Er is een tijdstip en een plaats voor Facebook. We kunnen evenwel niet goedkeuren dat de website gebruikt wordt door de werknemers om kritiek te leveren op de passagiers, die uiteindelijk hun loon betalen.

Deelname aan sociale netwerken kan behoorlijk verslavend zijn. Het gevaar is dan dat belangrijke taken en gezonde ontspanning worden verwaarloosd, waardoor betrokkenen terechtkomen in een neerwaartse spiraal. Volgens een Brits onderzoek doen verslavingsgevoelige mensen er goed aan om sociale netwerken zoals Facebook en Hyves te vermijden. Steeds meer mensen schijnen last te krijgen van friendship addiction. Ongeveer 10 procent van de bevolking zou gevoelig voor deze verslaving zijn. Mensen die hieraan lijden, hebben de dwangmatige neiging om iedere dag nieuwe vrienden toe te voegen aan hun eigen sociale netwerk. Lukt dit niet, dan gaan deze mensen ander buitensporig gedrag vertonen. Net zoals alcoholisten uit de kroeg zouden moeten blijven, kunnen deze ‘vriendenverslaafden’ zich volgens expert David Smallwood beter niet meer vertonen op sociale netwerken.

Sociale netwerken brengen meer teweeg bij deze verslaafden dan slechts een drang om vrienden toe te voegen. Zo zouden deze verslaafden ook buitensporig gedrag vertonen om zich als ‘succesvol’ te presenteren. Door dure kleren en goederen te kopen en foto’s hiervan toe te voegen aan hun profiel, willen verslaafden zich presenteren als succesvol. Deze mensen meten hun eigen succes ook sterk aan het aantal vrienden dat ze hebben op sociale netwerken. Voor mensen die verslaafd zijn aan sociale media is het mogelijk om af te kicken. Het onderstaande filmpje (een mooi voorbeeld van virale marketing) laat zien dat dat niet eenvoudig is.