In presentaties noem ik vaak vijf mogelijkheden voor toepassing van intuïtie: beslissen, ontdekken, bezielen, creëren en voorspellen. Meestal leg ik de nadruk op beslissen. In dit bericht ga ik nader in op ontdekken.

Nieuwe ontdekkingen in de wetenschap zijn vaak te danken aan intuïtieve ingevingen. Een klassiek voorbeeld is de door Plutarchus overgeleverde anekdote uit de Griekse oudheid dat Archimedes naakt door de straten van Saracuse rende en steeds eureka (ik heb het gevonden) riep nadat hij in bad de door hem genoemde wet van Archimedes had ontdekt.

Intuïtieve ingevingen zijn soms verpakt in de vorm van een symbool. De chemicus Friedrich Kekulé (1829 – 1896) was op zoek naar de structuurformule van de stof die nu bekend staat als benzeen. Hij had een droom waarin hij een slang in zijn eigen staart zag bijten, en kwam zo op het idee dat benzeen waarschijnlijk een ringvormige molecuulstructuur moest hebben (zie bovenstaand plaatje). Een mythisch dier dat zichzelf in de staart bijt (ook wel ouroboros genoemd) is een oeroud archetypisch symbool dat bijvoorbeeld voorkomt in de Azteekse en Chinese mythologie en in de alchemie. Het symboliseert de eeuwigheid, het oneindige proces van cyclische manifestatie.

Twee dagen geleden heb ik in de rechterkolom van mijn blog uitspraken van Albert Einstein gezet. Het zijn citaten van een geniale en intuïtieve natuurkundige die ik van harte kan onderschrijven. Ze verwoorden uitgangspunten die ik ook in mijn berichten wil laten doorklinken. Op mijn i-phone heb ik een gratis applicatie met citaten van Einstein. Daaruit, maar ook uit biografieën over hem, blijkt dat hij een zoeker was. Hij moest niet zoveel hebben van traditionele religies, maar werd wel gedreven door spirituele impulsen. Na de onderstaande bijzondere optische illusie van Sandro del Prete met een portret van Einstein volgt een selectie van enkele citaten.

De mens die zich omringt met feiten, niet toestaat dat hij verrast wordt, geen flits van intuïtie kent, geen veronderstellingen maakt, geen risico neemt, leeft in een gevangenis.

Als dit universum in zijn miljoenvoudige orde en precisie het resultaat van een blind toeval zou zijn, dan is dat net zo geloofwaardig als wanneer een drukkerij explodeert en alle druklettertjes weer op de grond terechtkomen in de voltooide en foutloze vorm van het woordenboek.

Als er iets in mij is wat als religieus benoemd zou kunnen worden dan is dat de grenzeloze bewondering voor de structuur van de wereld voor zover die door onze wetenschap kan worden blootgelegd.

Ik wil Gods gedachten kennen, al het andere zijn details.

Wetenschap zonder religie is lam, religie zonder wetenschap is blind.

Ruimte en tijd zijn niet omstandigheden waarin wij leven, maar manieren waarop wij denken.

Ik geloof dat de religie van de toekomst een kosmische religie zal zijn.

Een kort filmpje over de vredelievende man die een revolutie in het wetenschappelijke wereldbeeld veroorzaakte is hieronder te bekijken.