Vertoon jij koningengedrag of knechtengedrag? Als je invloed wilt uitoefenen kun je beter kiezen voor het hoge-status gedrag van koningen dan voor het lage status gedrag van knechten. Natuurlijk zijn er uitzonderingen. Van obers wordt bijvoorbeeld verwacht dat zij knechtengedrag vertonen. Als een spreker lage-statusgedrag vertoont, geeft dat een ongemakkelijk gevoel bij het publiek.

Dat schrijft Pacelle van Goethem (werkzaam bij Vergouwen Overduin) in haar boek ‘IJs verkopen aan eskimo’s, leer je invloed vergroten en onzichtbaar overtuigen‘. Ze wijdt in haar boek een hoofdstuk dat zij “De wet van de koning” noemt”. Daarmee bedoelt ze dat mensen gemakkelijk iemand volgen die zich gedraagt  als een autoriteit.

Sinds haar intrede als koningin in 1980 heeft koningin Beatrix voor zover ik kan nagaan, in publieke optredens altijd koningengdrag vertoont. Dat verwacht men ook van haar. Men verwacht het ook van een minister president. Jan Peter Balkenende was zich daarvan aan het begin van zijn carrière als premier niet van bewust. Zijn raadslieden en de publieke opinie hebben hem dat snel duidelijk gemaakt.

Wanneer iemand doet alsof hij thuis is en ontspannen is, vertoont hij hoge status gedrag. Andere non-verbale kenmerken van hoge statusgedrag zijn: een rechte houding, rustig spreken en bewegen en zich duidelijk zichtbaar opstellen.

Van Goethem schrijft over een continuüm met uiterst links knechtengedrag en uiterst rechts koningengedrag. Iedereen heeft een bepaalde positie op dat continuüm. De een vertoont van nature meer koningengedrag dan een ander, maar iedereen heeft een bepaalde bandbreedte waarin hij of zij zich kan verplaatsen, afhankelijk van de uiterlijke en innerlijke situatie. Onder stress en angst schuiven we op naar knechtengedrag.

De mate waarin iemand overkomt als een autoriteit wordt ook sterk bepaald door de hoogte van de stem. Wanneer je overtuigend wil overkomen, doe je er goed aan om het lage bereik van je stem te gebruiken. Voor mensen die bij het overtuigen gebruik willen maken van hun stem heeft Pacelle van Goethem de volgende adviezen.

• Zet punten
• Veel mensen spreken doorlopend in hun hoge bereik en eindigen hun zinnen vragend. Laat je toonhoogte zakken aan het einde: zet punten na een zin.
• Zeg weinig
• Wij associëren stiltes met autoriteit en leiderschap. Spreek weinig, houd lange pauzes, spreek langzaam en gebruik korte zinnen. Benadruk maar een woord in een zin.